طرح تئاتر مشهد
تئاتر مشهد با اجراي نمايش هاي عمومي در قالب طرح تئاتر ٨٦ سال فعال و پرباري را پشت سر گذاشت.
اين طرح كه از هفتم شهريور سال جاري آغاز شد تا ٢٧اسفندماه جاري ادامه مي يابد. علاوه براين نمايش هاي متعددي به جشنواره هاي مختلف كشوري و منطقه اي راه يافتند كه درخشش آن ها از ديگر ويژگي هاي تئاتر مشهد در سال جاري است. در اين زمينه با محمدمهدي خاتمي رئيس انجمن نمايش مشهد به گفت وگو نشستيم.
خاتمي درباره طرح تئاتر ٨٦ گفت: از ٧شهريورماه سال جاري اجراي عمومي نمايش در قالب اين طرح آغاز شد كه تاكنون ادامه يافته است. اين طرح با هدف توسعه عمومي تئاتر اجرا مي شود و براي اولين بار انجمن نمايش مشهد را پس ازتهران در رديف برترين انجمن هاي نمايشي كشور قرار داد. وي افزود: طي اين طرح كه تا ٢٧ اسفند ادامه مي يابد، ١٩ نمايش در مجموع به روي صحنه خواهد رفت كه تاكنون اكثر نمايش ها مورد استقبال مخاطبان قرارگرفته است وگامي براي رسيدن به هدف اجراي اين طرح كه توسعه اجراي عمومي تئاتر مي باشد برداشته شده است.
رئيس انجمن نمايش مشهد افزود: طرح تئاتر ٨٦ باتصويب اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان و وعده حمايت ارشاد اجرايي شد و گروه هاي تئاتر انجمن نمايش به توليد و اجراي نمايش در اين قالب اقدام كردند و اين آثار تقريبا به صورت مستمر به روي صحنه رفت. اقدامي كه در چند دهه اخير در مشهد بي سابقه بود و اين طرح فصل جديدي در تئاتر مشهد گشود.
وي درباره ميزان موفقيت اين طرح گفت: ميزان موفقيت هر برنامه به علل و عواملي بستگي دارد و در تئاتر، سالن يكي از عوامل مهم و تاثيرگذار است و به دليل كمبود سالن نمايش و محدود بودن فعاليت در سالن هاشمي نژاد، كه توان پوشش بخشي از حاشيه شهر را دارد موفقيت طرح محدود شد و امكان اجراي عمومي براي مخاطبان تئاتر در تمام سطح شهر فراهم نشد، گذشته از بحث امكانات اين طرح اولين تجربه در نوع خود بود كه پس از تهران در سطح شهرستان ها اجرا شد، طبعا چنين فعاليت گسترده اي نيازمند برنامه ريزي، سيستم اجرايي و ساز و كار مناسب خود مي باشد كه تاكنون درمشهد شكل نگرفته بود در نتيجه مشكلات و نقايصي بروز مي كرد به عنوان مثال امكانات و شرايط مناسب تبليغات براي نمايش هاي اجرا شده فراهم نشد و در مواردي نيز انتخاب نمايش ها مناسب نبود، از اين رو در مجموع مي توان گفت ما به ٦٠درصد اهداف خود رسيديم اما اين حركت و تجربه كسب شده قطعا سال آينده ما را در رسيدن به برنامه هاي مان كمك خواهد كرد و مشكلات موجود كاهش خواهد يافت. وي درباره اقتصاد هنر، با توجه به نقش درآمدزايي در پويايي تئاتر گفت: براين اساس اجراهاي عمومي سال جاري با فروش بليت آغاز شد و تا نيمه هاي طرح فروش بليت ادامه يافت اما بنا به مشكلاتي فروش بليت متوقف شد، هر چند اين اقدام به صورت آزمايشي مثبت بود.
وي افزود: علاوه بر مشكل نيروي انساني براي فروش بليت زماني مي توان براي تقويت اقتصاد تئاتر به گيشه توجه كرد، كه سالن نمايش كافي و در مكان هاي مناسب در اختيار داشته باشيم، در حالي كه سال جاري نمايش ها در سالن مجتمع شهيد هاشمي نژاد اجرا شد؛ سالني كه در حاشيه شهر قرار دارد و اخذ بليت مشكلي بر مشكلات علاقه منداني كه از ساير نقاط شهر مراجعه مي كردند مي افزود. خاتمي گفت: از اين رو اميدواريم در سال آينده علاوه بر سالن مجتمع شهيدهاشمي نژاد، سالن مجتمع امام رضا(ع) (در پارك ملت) و تالار هنر (كانون هنر) مورد استفاده قرار گيرند و متناسب با مراجعان محدوده خود، نمايش هايي اجرا و فروش بليت نيز به صورت جدي تري مورد توجه قرار گيرد.
رئيس انجمن نمايش مشهد افزود: از اين رو در سال جاري ازگروه هايي كه نمايش اجرا كردند براساس قراردادهايي با اعتباري كه از ارشاد استان تامين شد، حمايت مالي شد كه بدون حمايت مسئولان اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان و مساعدت يوسفي مسئول وقت ارشاد مشهد، اجراي اين طرح ممكن نمي شد، علاوه بر اين در ماه هاي پاياني طرح معاون فرهنگي و اجتماعي شهردار مشهد به ياري هنرمندان تئاتر در اجراي اين طرح آمد. وي تصريح كرد: علاوه بر حمايت هاي محلي، مركز هنرهاي نمايشي كشور نيز بخشي از هزينه هاي اجراي طرح را در قالب تفاهم نامه اي پذيرفته است كه تاكنون اين وعده محقق نشده است اين درحالي است كه تمام بودجه اجراي ١٩ نمايش در قالب اين طرح برابر با قرارداد يك اجراي تئاتر در تهران است و اين بي مهري به نمايش استان موجب تاسف است. خاتمي افزود: با تمام اين مسائل طرح تئاتر ٨٦ يك فرصت ارزشمند توليد و اجراي نمايش براي مخاطب عام بود، چون سال هاست كه تئاتر ما از مخاطب عام فاصله گرفته است و با اين تغيير، كاركرد واقعي خود را از دست داده اما اين طرح آغازي براي بازگشت به سوي مخاطب عام و جلب نظرها به سوي تئاتر است.
علاوه بر اين سال جاري بنا به عقيده بسياري از دست اندركاران، سال طلايي تئاتر مشهد بود، چون از ابتداي سال هنرمندان عرصه نمايش با شركت در اغلب جشنواره ها با دست پر آمدند به عنوان نمونه، «سرهنگ و پرندگان» از «حجت طباطبايي» به جشنواره دانشجويي رفت، «عاشقستان» از «غلامرضا جهانپا» و «بگذار گاهي آفتاب بر دريچه چشمانت ببارد» از «علي حاتمي نژاد» با درخشش در جشنواره منطقه اي فجر در بيرجند جواز ورود به جشنواره تئاتر فجر كشور را به دست آوردند و در جشنواره سراسري بسيج كرمانشاه «احسان ابراهيمي» با «پوتين هاي پايدار» حضور يافت و در بخش ويژه جشنواره دفاع مقدس «رضا صابري» با «من، بر تولت برشت و ضيافت چاي» و «سعيد تشكري» با «روشنان» و ٦ نمايش در بخش مسابقه جشنواره شركت كردند، كه البته تنها جشنواره اي بود كه رتبه اي كسب نشد.
اما نمايش «عاشقستان» علاوه بر جشنواره منطقه اي فجر در «جشنواره ماه »چند رتبه اولي كسب كرد و در «جشنواره سنتي و آييني» «محمد الهي» با «آتا مرگان» و در «جشنواره بانوان» ، «حامد امانپور» با «آوازهاي عقيل زير آفتاب» و در «جشنواره عاشوراييان» تبريز، «محسن عرب اميري» با «زنده جاري» شركت كرد و دست آورد اين حضورها كسب رتبه هاي اولي در نويسندگي، كارگرداني و ... بود از اين رو سال جاري سالي خوب براي تئاتر ما محسوب مي شود.
وي تصريح كرد، علل متعددي در كسب اين موفقيت ها موثر بودند و بنا به اعتقاد بسياري يكي از اين دلايل طرح تئاتر ٨٦ بود كه شرايط براي توليد نمايش فراهم شد و هنرمندان ما براي شركت در طرح با نوشتن نمايش نامه و اجراي آن براي مخاطب عام به پختگي رسيدند. رئيس انجمن نمايش مشهد درباره جايگاه آموزش دربرنامه هاي اين انجمن گفت: فعالان عرصه نمايش و علاقه مندان ورود به اين عرصه هريك نيازمند آموزش هاي متناسب با خود مي باشند و به عنوان نمونه اگر به عنوان يك كارگردان كه ٢٠سال در عرصه نمايش فعال مي باشم دوره هاي بازآموزي را طي نكنم و با روش هاي روز آشنا نشوم دركار خود پيشرفتي نخواهم داشت.
ازاين رو برگزاري كلاس هاي آموزشي و بازآموزي نقش مهمي دارد و به اين منظور، آموزش مورد توجه بوده است و مذاكراتي با مركز هنرهاي نمايشي كشور براي برگزاري كارگاه هاي آموزشي انجام شد و به نتايجي هم رسيديم اما بنا به مشكلات اساسي امكان سامان دهي آموزش منسجم، هدفمند و متوالي در سال جاري ممكن نشد، از اين رو كميته آموزش انجمن در حال تدوين برنامه هاي منسجم آموزشي است كه در آستانه تابستان سال آينده و با آغاز دوره فراغت سال تحصيلي، براي علاقه مندان ارائه خواهد شد.
خاتمي در پايان درباره برنامه هاي انجمن نمايش مشهد براي سال آينده گفت: برنامه هاي سال آينده در ٢ بخش اجرا خواهد شد، توسعه اجراهاي عمومي نمايش كه از ابتداي سال، ترجيحا هم زمان با روز جهاني تئاتر از ارديبهشت ماه با نظم و انضباط بهتر و خطاي كمتر مورد توجه است و در بخش ديگر، علاوه بر توجه جدي به آموزش، كه در تمام سطوح كلاس و كارگاه هاي آموزشي به موازات اجراهاي عمومي خواهيم داشت، مسئله پژوهش نيز مورد توجه خواهد بود امر مهمي كه در سال جاري فرصت پرداختن به اين مقوله مهم فراهم نشد. به اين منظور مقدمات كار فراهم شده است موضوعات و چالش هاي اساسي تئاتر مشهد در عناويني چون آسيب شناسي تئاتر، موانع و مشكلات فراروي اين هنر، دلايل ركود ، قطع ارتباط تئاتر با مخاطب عام و ... در زمينه پژوهشي مورد واكاوي و نقد و بررسي قرار خواهد گرفت.
اين طرح كه از هفتم شهريور سال جاري آغاز شد تا ٢٧اسفندماه جاري ادامه مي يابد. علاوه براين نمايش هاي متعددي به جشنواره هاي مختلف كشوري و منطقه اي راه يافتند كه درخشش آن ها از ديگر ويژگي هاي تئاتر مشهد در سال جاري است. در اين زمينه با محمدمهدي خاتمي رئيس انجمن نمايش مشهد به گفت وگو نشستيم.
خاتمي درباره طرح تئاتر ٨٦ گفت: از ٧شهريورماه سال جاري اجراي عمومي نمايش در قالب اين طرح آغاز شد كه تاكنون ادامه يافته است. اين طرح با هدف توسعه عمومي تئاتر اجرا مي شود و براي اولين بار انجمن نمايش مشهد را پس ازتهران در رديف برترين انجمن هاي نمايشي كشور قرار داد. وي افزود: طي اين طرح كه تا ٢٧ اسفند ادامه مي يابد، ١٩ نمايش در مجموع به روي صحنه خواهد رفت كه تاكنون اكثر نمايش ها مورد استقبال مخاطبان قرارگرفته است وگامي براي رسيدن به هدف اجراي اين طرح كه توسعه اجراي عمومي تئاتر مي باشد برداشته شده است.
رئيس انجمن نمايش مشهد افزود: طرح تئاتر ٨٦ باتصويب اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان و وعده حمايت ارشاد اجرايي شد و گروه هاي تئاتر انجمن نمايش به توليد و اجراي نمايش در اين قالب اقدام كردند و اين آثار تقريبا به صورت مستمر به روي صحنه رفت. اقدامي كه در چند دهه اخير در مشهد بي سابقه بود و اين طرح فصل جديدي در تئاتر مشهد گشود.
وي درباره ميزان موفقيت اين طرح گفت: ميزان موفقيت هر برنامه به علل و عواملي بستگي دارد و در تئاتر، سالن يكي از عوامل مهم و تاثيرگذار است و به دليل كمبود سالن نمايش و محدود بودن فعاليت در سالن هاشمي نژاد، كه توان پوشش بخشي از حاشيه شهر را دارد موفقيت طرح محدود شد و امكان اجراي عمومي براي مخاطبان تئاتر در تمام سطح شهر فراهم نشد، گذشته از بحث امكانات اين طرح اولين تجربه در نوع خود بود كه پس از تهران در سطح شهرستان ها اجرا شد، طبعا چنين فعاليت گسترده اي نيازمند برنامه ريزي، سيستم اجرايي و ساز و كار مناسب خود مي باشد كه تاكنون درمشهد شكل نگرفته بود در نتيجه مشكلات و نقايصي بروز مي كرد به عنوان مثال امكانات و شرايط مناسب تبليغات براي نمايش هاي اجرا شده فراهم نشد و در مواردي نيز انتخاب نمايش ها مناسب نبود، از اين رو در مجموع مي توان گفت ما به ٦٠درصد اهداف خود رسيديم اما اين حركت و تجربه كسب شده قطعا سال آينده ما را در رسيدن به برنامه هاي مان كمك خواهد كرد و مشكلات موجود كاهش خواهد يافت. وي درباره اقتصاد هنر، با توجه به نقش درآمدزايي در پويايي تئاتر گفت: براين اساس اجراهاي عمومي سال جاري با فروش بليت آغاز شد و تا نيمه هاي طرح فروش بليت ادامه يافت اما بنا به مشكلاتي فروش بليت متوقف شد، هر چند اين اقدام به صورت آزمايشي مثبت بود.
وي افزود: علاوه بر مشكل نيروي انساني براي فروش بليت زماني مي توان براي تقويت اقتصاد تئاتر به گيشه توجه كرد، كه سالن نمايش كافي و در مكان هاي مناسب در اختيار داشته باشيم، در حالي كه سال جاري نمايش ها در سالن مجتمع شهيد هاشمي نژاد اجرا شد؛ سالني كه در حاشيه شهر قرار دارد و اخذ بليت مشكلي بر مشكلات علاقه منداني كه از ساير نقاط شهر مراجعه مي كردند مي افزود. خاتمي گفت: از اين رو اميدواريم در سال آينده علاوه بر سالن مجتمع شهيدهاشمي نژاد، سالن مجتمع امام رضا(ع) (در پارك ملت) و تالار هنر (كانون هنر) مورد استفاده قرار گيرند و متناسب با مراجعان محدوده خود، نمايش هايي اجرا و فروش بليت نيز به صورت جدي تري مورد توجه قرار گيرد.
رئيس انجمن نمايش مشهد افزود: از اين رو در سال جاري ازگروه هايي كه نمايش اجرا كردند براساس قراردادهايي با اعتباري كه از ارشاد استان تامين شد، حمايت مالي شد كه بدون حمايت مسئولان اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان و مساعدت يوسفي مسئول وقت ارشاد مشهد، اجراي اين طرح ممكن نمي شد، علاوه بر اين در ماه هاي پاياني طرح معاون فرهنگي و اجتماعي شهردار مشهد به ياري هنرمندان تئاتر در اجراي اين طرح آمد. وي تصريح كرد: علاوه بر حمايت هاي محلي، مركز هنرهاي نمايشي كشور نيز بخشي از هزينه هاي اجراي طرح را در قالب تفاهم نامه اي پذيرفته است كه تاكنون اين وعده محقق نشده است اين درحالي است كه تمام بودجه اجراي ١٩ نمايش در قالب اين طرح برابر با قرارداد يك اجراي تئاتر در تهران است و اين بي مهري به نمايش استان موجب تاسف است. خاتمي افزود: با تمام اين مسائل طرح تئاتر ٨٦ يك فرصت ارزشمند توليد و اجراي نمايش براي مخاطب عام بود، چون سال هاست كه تئاتر ما از مخاطب عام فاصله گرفته است و با اين تغيير، كاركرد واقعي خود را از دست داده اما اين طرح آغازي براي بازگشت به سوي مخاطب عام و جلب نظرها به سوي تئاتر است.
علاوه بر اين سال جاري بنا به عقيده بسياري از دست اندركاران، سال طلايي تئاتر مشهد بود، چون از ابتداي سال هنرمندان عرصه نمايش با شركت در اغلب جشنواره ها با دست پر آمدند به عنوان نمونه، «سرهنگ و پرندگان» از «حجت طباطبايي» به جشنواره دانشجويي رفت، «عاشقستان» از «غلامرضا جهانپا» و «بگذار گاهي آفتاب بر دريچه چشمانت ببارد» از «علي حاتمي نژاد» با درخشش در جشنواره منطقه اي فجر در بيرجند جواز ورود به جشنواره تئاتر فجر كشور را به دست آوردند و در جشنواره سراسري بسيج كرمانشاه «احسان ابراهيمي» با «پوتين هاي پايدار» حضور يافت و در بخش ويژه جشنواره دفاع مقدس «رضا صابري» با «من، بر تولت برشت و ضيافت چاي» و «سعيد تشكري» با «روشنان» و ٦ نمايش در بخش مسابقه جشنواره شركت كردند، كه البته تنها جشنواره اي بود كه رتبه اي كسب نشد.
اما نمايش «عاشقستان» علاوه بر جشنواره منطقه اي فجر در «جشنواره ماه »چند رتبه اولي كسب كرد و در «جشنواره سنتي و آييني» «محمد الهي» با «آتا مرگان» و در «جشنواره بانوان» ، «حامد امانپور» با «آوازهاي عقيل زير آفتاب» و در «جشنواره عاشوراييان» تبريز، «محسن عرب اميري» با «زنده جاري» شركت كرد و دست آورد اين حضورها كسب رتبه هاي اولي در نويسندگي، كارگرداني و ... بود از اين رو سال جاري سالي خوب براي تئاتر ما محسوب مي شود.
وي تصريح كرد، علل متعددي در كسب اين موفقيت ها موثر بودند و بنا به اعتقاد بسياري يكي از اين دلايل طرح تئاتر ٨٦ بود كه شرايط براي توليد نمايش فراهم شد و هنرمندان ما براي شركت در طرح با نوشتن نمايش نامه و اجراي آن براي مخاطب عام به پختگي رسيدند. رئيس انجمن نمايش مشهد درباره جايگاه آموزش دربرنامه هاي اين انجمن گفت: فعالان عرصه نمايش و علاقه مندان ورود به اين عرصه هريك نيازمند آموزش هاي متناسب با خود مي باشند و به عنوان نمونه اگر به عنوان يك كارگردان كه ٢٠سال در عرصه نمايش فعال مي باشم دوره هاي بازآموزي را طي نكنم و با روش هاي روز آشنا نشوم دركار خود پيشرفتي نخواهم داشت.
ازاين رو برگزاري كلاس هاي آموزشي و بازآموزي نقش مهمي دارد و به اين منظور، آموزش مورد توجه بوده است و مذاكراتي با مركز هنرهاي نمايشي كشور براي برگزاري كارگاه هاي آموزشي انجام شد و به نتايجي هم رسيديم اما بنا به مشكلات اساسي امكان سامان دهي آموزش منسجم، هدفمند و متوالي در سال جاري ممكن نشد، از اين رو كميته آموزش انجمن در حال تدوين برنامه هاي منسجم آموزشي است كه در آستانه تابستان سال آينده و با آغاز دوره فراغت سال تحصيلي، براي علاقه مندان ارائه خواهد شد.
خاتمي در پايان درباره برنامه هاي انجمن نمايش مشهد براي سال آينده گفت: برنامه هاي سال آينده در ٢ بخش اجرا خواهد شد، توسعه اجراهاي عمومي نمايش كه از ابتداي سال، ترجيحا هم زمان با روز جهاني تئاتر از ارديبهشت ماه با نظم و انضباط بهتر و خطاي كمتر مورد توجه است و در بخش ديگر، علاوه بر توجه جدي به آموزش، كه در تمام سطوح كلاس و كارگاه هاي آموزشي به موازات اجراهاي عمومي خواهيم داشت، مسئله پژوهش نيز مورد توجه خواهد بود امر مهمي كه در سال جاري فرصت پرداختن به اين مقوله مهم فراهم نشد. به اين منظور مقدمات كار فراهم شده است موضوعات و چالش هاي اساسي تئاتر مشهد در عناويني چون آسيب شناسي تئاتر، موانع و مشكلات فراروي اين هنر، دلايل ركود ، قطع ارتباط تئاتر با مخاطب عام و ... در زمينه پژوهشي مورد واكاوي و نقد و بررسي قرار خواهد گرفت.
+ نوشته شده در سه شنبه بیست و یکم اسفند 1386ساعت 16:29 توسط تحریریه |

